پنجشنبه, 05 مرداد,1396
Menu

تاریخچه بازار برق در ایران

تاریخچه

صنعت برق به عنوان يك صنعت زير بنايي در دو دهه اخير دستخوش تغييرات بنيادي گرديده است، كه از آن به عناوين مختلفي چون تجديد ساختار، مقررات زدايي و ... ياد مي شود. در ساختار جديد بر خلاف ساختار سنتي قديم كه در آن مالك سيستم توليد، انتقال و توز يع يكي بوده و تحت مالكيت واحد بهره برداري مي گرديد، سيستمهاي توليد، انتقال و توزيع از يكديگر مجزا مي گردند و به صورت مستقل اداره ميشوند.

در حال حاضر در اكثر كشورهاي دنيا بازار برق راه اندازي شده و يا اينكه در حال مطالعه و راه اندازي مي باشد. در كشور ما در راستاي اين تجديد ساختار، از اول آبان ماه سال 1382 بازار برق رسما راه اندازي گرديد.

پس از راه اندازی بازار برق ایران شرکت مدیریت شبکه برق ایران در آذر 1383 تاسیس و معاونت بازار برق بعنوان یکی از معاونت های این شرکت فعالیت خود را آغاز نمود. بدنبال آن با تصویر آئین نامه اجرایی بند ب ماده 25 قانون برنامه چهارم توسعه هئیت وزیران و تصویب قانون استقلال شرکتهای توزیع توسط مجلس شورای اسلامی و نیز تفسیر اصل 44 قانون اساسی توسط مقام معظم رهبری، بتدریج کلیه بخشهای صنعت برق درگیر تغییرات و تحولات جدی شدند.

تشکیل گروه بازار برق شرکت توزیع نیروی برق استان قزوین

گروه بازار برق شرکت با توجه به طرح پایلوت پیاده سازی بازار برق در شرکت های توزیع و بدنبال طرح استقلال شرکت های توزیع از تاریخ 1/9/85 شروع به کار نموده است .

شرکت توزیع نیروی برق استان قزوین رتبه برتر سال 1388 را در ارزیابی بعمل آمده توسط وزارت نیرو (شرکت مدیریت شبکه برق ایران) بین شرکتهای فعال در بازار برق در سطح کشور کسب کرد .

این ارزیابی در 4 شاخص شامل :
  1. شاخصهای عملکرد بازیگران در بازار برق
  2. ساختار سازمانی ، سطح آموزشی و تحصیلات کارکنان
  3. فرهنگ سازی و ترویج فرهنگ بازار
  4. خلاقیت ، نوآوری و تحقیق و توسعه در حوزه بازار برق انجام گردیده است .

مهمترين دلايل و انگيزه هاي تجديد ساختار و راه اندازي بازار برق در ايران

  1. ايجاد فضاي رقابتي در بخشهاي توليد و توزيع برق
  2. تامين منابع مورد نياز از طريق حضور بخش غير دولتي در سرمايه گذاري
  3. افزايش بهره وري اقتصادي

ساختار بازار برق ايران

ساختار بازار برق ايران مدل آژانس خريد مي باشد، كه لازم است كليه خريداران و فروشندگان در بازار برق حضور داشته باشند . از بارزترين مشخصه هاي بازار برق ايران مي توان به موارد زير اشاره نمود

  1. مدل بازار در بازار برق ايران بازار روز قبل مي باشد.
  2. مدل حراج در بازار برق ايران حراج يكطرفه مي باشد.
  3. پرداخت به فروشندگان برمبناي روش پرداخت بر مبناي پيشنهاد مي باشد
  4. بازار برق ايران بازار عمده فروشي مي باشد.
  5. نرخ خريد از بازار برق ايران به شكل يكنواخت و بر اساس قيمت تسويه بازار مي باشد.
  6. پرداخت بابت خدمات انتقال بر مبناي آمادگي مي باشد.

مدل بازار برق در ايران

مدل بازار برق در ايران مدل Pool مي باشد، كه در اين مدل شركت در بازار براي كليه خريداران و فروشندگان اجباري مي باشد. مدل پرداخت به فروشندگان در بازار برق ايران تمايزي و يا پرداخت بر مبناي پيشنهاد مي باشد .

در بازار برق ايران رقابت فروشندگان در بخش انرژي مي باشد . فروشندگان مجاز هستند منحنيهاي عرضه انرژي را در پله هاي صعودي و حداكثر در 10 پله به بازار برق ارائه نمايند . در صورت پذيرش اين قيمتها در بازار برق بر مبناي قيمت پيشنهادي به واحدها پول پرداخت خواهد شد و نه بر مبناي حداكثر قيمت پذيرفته شده در بازار. پرداخت بابت ظرفيت ثابت مي باشد . در بازار برق بر اساس ظرفيت آماده توليد واحدهاي نيروگاهي مبلغي بابت آمادگي به ازاء هر مگاوات ساعت آماده پرداخت مي شود .

نرخ آمادگي مطابق با آيين نامه سال 84 برابر با 72000 ريال بر مگاوات ساعت بوده كه در ضرايب مختلفي كه تابع ساعات روز، ايام هفته و ماههاي سال مي باشد، اين نرخ ضرب مي گردد . اين مبلغ صرفنظر از اينكه نيروگاه توليد نمايد و يا توليد ننمايد، پرداخت مي شود. نرخ آمادگي براي تمام نيروگاههاي كشور ثابت مي باشد.نرخ فروش انرژي به خريداران ثابت مي باشد و يا به تعبير ديگر دريافت از خريداران به شكل يكنواخت مي باشد . در اين حالت متوسط مبلغ پرداختي در كل كشور به ازاء تمام نيروگاهها محاسبه شده و اين نرخ در كل كشور ثابت مي باشد و هر يك از خريداران بر اساس اين نرخ بايستي به بازار برق پول پرداخت نمايند. پرداخت بابت خدمات انتقال بر مبناي آمادگي مي باشد .

در واقع مي توان گفت مبلغ پرداختي بابت خدمات انتقال وابسته به ظرفيت آماده تجهيزات انتقال و فوق توزيع مي باشد و ارتباطي به انرژي جابجا شده توسط اين تجهيزات ندارد . دليل اين امر هم اين است كه در حال حاضر تجهيزات اندازه گيري كه بتواند انرژي جابجا شده را اندازه گيري نمايد در سراسر كشور و در تمام تجهيزات نصب نگرديده است.در حال حاضر فروشندگان برق شامل شركتهاي برق /آب منطقه اي (شركتهاي برق /آب منطقه اي به نمايندگي از نيروگاههاي واقع در حوزه خود در بازار برق نقش فروشنده را ايفا مي نمايند)، شركت توانير و نيروگاههاي با خريد تضميني مي باشند .

از سوي ديگر شركتهاي برق منطقه اي در بازار برق نقش خريدار را نيز ايفا مي نمايند . لازم بذكر است با توجه به تصويب ماده واحده استقلال شركتهاي  توزيع استاني توسط مجلس محترم شو راي اسلامي در تاريخ9/11/84، شركتهاي توزيع در بازار برق بعنوان خريدار برق حضور خواهند داشت . لازم بذكر است شركتهاي برق منطقه اي بعنوان مالك تجهيزات انتقال در بازار برق ايران نقش ارائه دهنده خدمات انتقال را نيز بر عهده دارند. 

طراحی سایت، طراحی وب سایت، طراحی پرتال